સ્વિચ બદલી નાખો*

🌹સ્વિચ બદલી નાખો 🌹
શર્મા જી 68 વર્ષના થઈ ગયા. આખી કોલોનીમાં તેમની મિસાલ આપવામાં આવતી. 40 વર્ષ નોકરી કરી, એક એક પૈસો ભેગો કરીને ઘર બનાવ્યું, દીકરાને IIT મોકલ્યો, દીકરીના ધામધૂમથી લગ્ન કર્યા. આજે તેમની પાસે પોતાનું મકાન છે અને 3 કરોડની FD, PPF, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ.

_કાગળ પર તે કરોડપતિ હતા. અસલ જિંદગીમાં?_

મે મહિનાની રાત્રે 2 વાગે ગરમીથી તેમની આંખ ખૂલી. પંખો ચાલતો હતો, AC બંધ હતો. _"એક કલાક પછી બંધ કરી દઉં છું, નહીંતર બિલ ઘણું આવશે,"_ બબડતા બબડતા તેમણે પડખું ફેરવ્યું. પરસેવાથી કુર્તો પલળી ગયો હતો.

બીજી સવારે ઘૂંટણમાં દુઃખાવો ઉપડ્યો. ડોક્ટરે કહ્યું, _"શર્મા જી, ની રિપ્લેસમેન્ટ કરાવી લો. 6 મહિનામાં દોડવા લાગશો."_ શર્મા જીએ રિપોર્ટ બેગમાં મૂકી દીધો. _"હમણાં તો ચાલી રહ્યું છે. 4-5 લાખ ખર્ચ થઈ જશે. રહેવા દો."_ બેંકમાં 3 કરોડ હતા, પણ મનમાં ડર હતો - _"કાલે કંઈ થઈ ગયું તો?"_

દીકરો અમેરિકાથી આવ્યો. _"પપ્પા, ચાલો કેદારનાથ જઈએ. તમે હંમેશા કહેતા હતા જવું છે. બિઝનેસ ક્લાસની ટિકિટ કરાવી દઉં છું, તમને ઘૂંટણમાં દુઃખાવો છે."_  
શર્મા જી ખિજાયા. _"ગાંડો છે શું? 80 હજાર એક ટિકિટના? સ્લીપરમાં જતા રહીશું. ટ્રેન પણ ત્યાં જ પહોંચાડે છે."_ 12 કલાક સ્લીપરમાં, દુઃખાવાથી આખી રાત કણસતા રહ્યા. કેદારનાથના દર્શન દૂરથી જ કર્યા. દાદરો ચડી ન શક્યા.

તે દરેક ખુશીને 'કાલ' પર ટાળતા હતા. FDનું વ્યાજ આવતું, એમાં જ ઘર ચાલતું. મુદ્દલને અડવું પાપ લાગતું. _"છોકરાઓ માટે રાખવાનું છે."_ દીકરો 45નો થઈ ગયો હતો, ગૂગલમાં VP હતો. તેને પૈસાની જરૂર નહોતી. તેને જરૂર હતી કે પપ્પા હસતા જુએ.

એક દિવસ વૃદ્ધાશ્રમમાં તેમના મિત્ર વર્મા જી મળ્યા. વર્મા જી હમણાં જ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ ફરીને આવ્યા હતા. _"શર્મા, 72નો છું. કાલનો શો ભરોસો? મેં 'ખુશી વાળું ફંડ' બનાવ્યું છે. 20 લાખ અલગ રાખ્યા છે. નિયમ એક જ છે - આ ફક્ત ખર્ચ કરવા માટે છે. બચાવવા માટે નહીં. આમાંથી હું દર વર્ષે એક દેશ જોઉં છું."_

શર્મા જીને ઝાટકો લાગ્યો. _"પણ વર્મા જી, જો પૈસા ખૂટી ગયા તો? હોસ્પિટલનો ખર્ચ?"_

વર્મા જી હસ્યા. _"અરે ભાઈ, પૈસા બે બકેટમાં રાખો. Bucket A - ઘડપણની સિક્યોરિટી, ઈલાજ, ઘરખર્ચ. એને અડશો નહીં. Bucket B - શોખ, ફરવું, AC, બિઝનેસ ક્લાસ. આ ઉડાવવા માટે છે. જ્યારે મગજને ખબર હોય કે સિક્યોરિટી વાળા પૈસા સેફ છે, તો ખર્ચ કરવામાં ડર લાગતો નથી."_

એ રાત્રે શર્મા જી સૂઈ ન શક્યા. 40 વર્ષ સુધી મગજની સ્વિચ 'SAVE' પર હતી. રિટાયરમેન્ટના દિવસે કોઈએ કહ્યું નહીં કે _"હવે એને 'SPEND' પર કરી દો."_ તે પેલા ઝાડને કાપવા જેવું લાગતું હતું જેને આખી જિંદગી પાણી પાયું.

બીજી સવારે તેમણે પહેલું કામ કર્યું. બેંક ગયા. 15 લાખની નવી FD તોડાવીને 'શર્મા જી ખુશી ખાતું' ખોલાવ્યું. ઘરે આવીને દીકરાને ફોન કર્યો. _"બુક કર ટિકિટ. બિઝનેસ ક્લાસ. આવતા અઠવાડિયે કેદારનાથ જઈ રહ્યા છીએ. અને હા, હેલિકોપ્ટરથી."_

દીકરો ચોંક્યો, પછી રડી પડ્યો.

ઓપરેશન કરાવ્યું. નવો ઘૂંટણ, નવું જીવન. AC હવે આખી રાત ચાલે છે. _"મેં 40 વર્ષ કમાયું છે, હવે આરામ ખરીદવાનો હક છે."_

દિવાળી પર તેમણે વસિયત બદલી. 50% છોકરાઓને, 30% 'શર્મા જી ખુશી ખાતા'માં, 20% વૃદ્ધાશ્રમને દાન. દીકરાને કહ્યું, _"બેટા, તારા માટે સૌથી મોટી વિરાસત મારું બેંક બેલેન્સ નથી, મારું હાસ્ય છે. હું અભાવમાં મરીશ તો તું જિંદગી ભર ગિલ્ટી રહીશ કે પપ્પાએ અમારા માટે પોતાને મારી નાખ્યા."_

આજે 75 વર્ષના શર્મા જી ગોવામાં બીચ પર બેઠા છે. હાથમાં નારિયેળ પાણી, ચહેરા પર સુકૂન. _તેમણે આર્થિક દોડ 40 વર્ષ પહેલા જીતી લીધી હતી. જિંદગીની દોડ હવે જીતી રહ્યા છે._

કારણ કે પૈસા જો જીવતા જીવ ખુશી ન આપે, તો કફનમાં ખિસ્સા હોતા નથી.

---

_👉 શિક્ષા_  
1. _'SAVE'ની સ્વિચ 'SPEND' પર બદલો_ - બચતનો હેતુ ખર્ચ કરીને જીવવાનો છે, તિજોરી ભરવાનો નહીં.  
2. _બે બકેટ બનાવો_ - એક સુરક્ષા માટે, બીજું ખુશી માટે. જ્યારે સુરક્ષા પાક્કી હોય, તો ખર્ચમાં પાપ લાગતું નથી.  
3. _બાળકોને વારસો નહીં, યાદો આપો_ - તમારા 3 કરોડ કરતાં તેમને તમારી સાથે વિતાવેલા 3 દિવસ યાદ રહેશે.  
4. _કાલનો ડર આજને મારો નહીં_ - 105 વર્ષ જીવવાના ડરમાં 70 વર્ષના સારા દિવસ બરબાદ ન કરો.  
5. _પોતાને પરવાનગી આપો_ - AC, બિઝનેસ ક્લાસ, ઈલાજ - આ ખર્ચ નથી, તમારી 40 વર્ષની મહેનતનું ઈનામ છે.  

_🌼 સ્વિચ બદલી દે 🌼_  

40 વર્ષ 'બચત'નું બટન દબાવ્યું,  
પાઈ પાઈ ભેગી કરી, પોતાને ભુલાવ્યા.  
આજે તિજોરી ભરેલી છે, પણ મન ખાલી,  
AC બંધ છે, અને શ્વાસમાં ગરમી વાળી.  

દીકરો કહે 'પપ્પા ઊડો બિઝનેસ ક્લાસ',  
બાપ કહે 'સ્લીપર પણ તો પહોંચાડશે પાસ'.  
ઘૂંટણ માગે નવો, બેંક કહે 'હા' છે,  
પણ દિલ બોલે 'ના', કાલનો ડર ત્યાં છે.  

બસ હવે બહુ થયું, સ્વિચ બદલી દે બંદા,  
'ખુશી વાળું ખાતું ખોલીને લે કંઈ ખર્ચા.  
બે બકેટ બનાવી લે - એક સેફ, એક ઉડાવવા માટે,  
જિંદગી મળી છે જીવવા માટે, ના તિજોરી વધારવા માટે.  
🙏🪷🙏
હવે બાકીનું જીવન આનંદ મય બનાવો.🌹❤️

Titanic..

જ્યારે ટાઈટેનીક ડૂબ્યું ત્યારે એની આસપાસ ત્રણ જહાજો હતાં...

એકનું નામ 'સેમ્પસન' હતું જે ટાઈટેનીકથી ૭ માઈલ જ દૂર હતું. તેઓએ ટાઈટેનીકમાંથી આવતાં સફેદ ધૂમાડાની ખતરાની નિશાની જોઈ પણ તે જહાજનો ક્રૂ ત્યાં ગેરકાયદેસર સીલ માછલીનો શિકાર કરતો હતો આથી તે ટાઈટેનીક પાસે જવાને બદલે વિરુદ્ધ દિશામાં જતું રહ્યું...

આ જહાંજ દર્શાવે છે કે આપણામાંના અમૂક એવા લોકો હોય છે જે પોતાના પાપ માં અને જિંદગીમાં એટલાં વ્યસ્ત હોય છે કે 'બીજાને આપણી જરૂર છે' એ પારખી નથી શકતાં...

બીજુ શીપ હતું 'કેલિફોર્નીઅન' આ શીપ માત્ર ૧૪ માઈલ દૂર હતું પણ એ બધી બાજુથી બરફથી ઘેરાયેલું હતું અને જહાંજના કેપ્ટને સફેદ ધૂમાડો જોયો પણ પરિસ્થિતી અનૂકુળ નહોતી અને અંધારું પણ હોવાથી તેઓએ ત્યારે સુઈ જવાનું અને સવાર સુધી રાહ જવાનુ નક્કી કર્યું. ક્રૂ પોતાને જ મનાવતું રહ્યું કે કંઈ નહીં થાય... 

આ શીપ આપણામાંના એવાં લોકોને દર્શાવે છે જેઓ વિચારતા હોય છે કે 'હું અત્યારે કંઈ નહીં કરી શકું, પરિસ્થિતી બરાબર નથી એટલે આપણે અનુકૂળ પરિસ્થિતી થવાની રાહ જોઈશું અને પછી કામ કરશું'

અને છેલ્લું શીપ હતું 'કાર્પેથીઆ' આ શીપ ટાઈટેનીકની દક્ષિણ બાજુ ૫૮ માઈલ દૂર હતું પણ કેપ્ટનને ખબર નહોતી કે ટાઈટેનીક કઈ બાજુ છે... જ્યારે તેમણે રેડિયો પર રડવાનો અવાજ સાંભળ્યો તો ભગવાનને સાચી દિશા ચીંધવા માટે યાદ કરીને ફૂલ સ્ટીમ આપીને જહાંજ દરિયામાં બરફની સપાટો વચ્ચે ભગાવ્યું.

આ એ શીપ હતું જેણે ટાઈટેનીકના ૭૦૫ મુસાફરોને બચાવ્યા...

સારાંશ : જવાબદારીઓને અવગણવા માટે અવરોધો અને કારણો કાયમ ત્યાં હાજર જ હોય છે પણ જે એનો સ્વીકાર કરીને, કંઈક સારું કરી બતાવે છે. તેઓ આ દુનિયાના હૃદયમાં હંમેશા માટે એ સારુ કાર્ય કરવા બદલ સ્થાન મેળવી જાય છે...

આપણે બધા જીવનમાં 'કાર્પેથીઅન' બનીએ, સેમ્પસન કે કેલિફોર્નીઅન નહીં... જેથી આ દુનિયા વધુ સુંદર જીવવા લાયક સ્થળ બને.

Mirror

The mirror never loses its ability to reflect, even if it's broken into a thousand pieces. Likewise, we should never lose our inherent good nature and the ability to reflect it, whatever be the situation! Today onwards let's never lose the goodness in us.

એવું ન થાય, ફરી પાછો આ ઓરડો એવો ને એવો થઇ જાય ?

આ વખતે લગ્નના મૂરત ઓછા છે ને લગ્નોત્સુક ઝાઝા છે. સહુને ઉતાવળ છે કે વર્તમાન વાતાવરણમાં શુભપ્રસંગ હેમખેમ પાર ઊતરી જાય એટલે હંઉ ! 

જૂવાન દીકરીના ઘરમાં લગ્ન પૂર્વેની તૈયારી તો બહુ વહેલી શરુ થઇ ગઇ હોય. સમજૂ બાપ એ માટેના ખર્ચની જોગવાઇમાં દોડતો હોય ને વહેવારુ મા દીકરીને ગૃહિણી બનવા તૈયાર કરતી હોય. 

હવે તો સમય ઘણો બદલાયો છે પણ તોય દીકરીએ નવા ઘર ને વાતાવરણમાં નવા જ પાત્રને જીવવાનું છે. પુત્રી હવે પુત્રવધૂ પણ બનવાની છે, એટલે મા ને દીકરી વચ્ચેની આ તાલિમશાળા બહુ વહેલી શરુ થઇ જાય. અને એ નિમિત્તે સંઘર્ષ પણ થાય. બાપના ઘેર દીકરીની આદત તો ચાલી ગઇ પણ હવે ? પોતાની દીકરીને બીજીં કોઇ ટોકે નહીં એ માટે મા જ એને ટોકતી રહે , જરુરી સૂચન કરતી રહે. 

અને આ બધી સલાહ સૂચનાનેય પટારામાં સાથે લઇ એક દિવસ દીકરી સાસરિયે જાય છે. પ્રસંગ સુખરુપ ઊજવાયાનો હરખ છે ને સઘળો થાક એક સાથે પગમાં ઊતરે છે. 

પણ એ ઉપરાંત કેટલાંક સ્મરણોનો થાક પણ ઊતરી આવે છે હૈયામાં ને છલકાય છે આંખો. યાદ આવે છે દીકરીની એ ટેવો ને એ માટે એને ટોકવું, બધુંય. હવે એ બધું જ miss થાય છે.  

આ મન:સ્થિતિનું ગીત. 

એક દીકરી જ્યાં સાસરિયે જાય 
ત્યારે કેટલું જીવનમાં બદલાય ! 

વહેલી સવારે જ્યારે ઉઘડશે આંખ 
હશે છત કેરો રંગ પણ અજાણ્યો 
ઓચિંતો બદલાશે કોફીનો સ્વાદ 
હશે વર્ષોથી એકધાર્યો માણ્યો. 
સહેલું નથી કે એમ હૈયાનો છોડ 
તમે ધારો તેમ વાવ્યો વવાય. 

આવવામાં મોડું કર્યાની કૈંક ફરિયાદો 
મમ્મીને આવવાની યાદ 
જડશે નહીં ચશ્મા ત્યાં આદતવશ દીકરીને 
પપ્પાથી થઇ જાશે સાદ 
હાથમાં હો છાપું કૈં કેટલીય વારથી 
ને તોયે ના અક્ષર વંચાય . 

દીકરીના ઓરડાને વ્યવસ્થિત જોઇ અને 
મમ્મીનું હૈયું હિજરાય 
અસ્ત વ્યસ્ત ઓરડામાં મસ્ત રહી દીકરી 
એ યાદે આંસુડા ઉભરાય 
એવું ન થાય,  ફરી પાછો આ ઓરડો 
એવો ને એવો થઇ જાય ? 

આ કાંઠે ઓટ એ જ ઓ કાંઠે ભરતી 
એ જીવનનો સાગર સમજાવે 
ઓછું કશુંય ક્યાંય થાતું નથી 
આ તો વહેણ ફકત કાંઠા બદલાવે 
અહીંઆનું મૌન એ જ સામેના કાંઠે જઇ 
ઘેરું ઘેરું રે ઘૂઘવાય. 
- તુષાર શુક્લ